یکی از نگرانی‌های رایج بسیاری از والدین این است که کودکشان فقط شیر می‌خورد و علاقه‌ای به غذاهای دیگر نشان نمی‌دهد. ممکن است کودک در طول روز چندین بار شیر بخواهد، اما هنگام دیدن غذا سرش را برگرداند، چند لقمه بیشتر نخورد یا فقط غذاهای محدودی را قبول کند.این موضوع به‌خصوص در سنین بعد از یک سالگی زیاد دیده می‌شود. در این دوره کودک هنوز شیر را دوست دارد، اما بدن او برای رشد و دریافت مواد مغذی به غذاهای متنوع هم نیاز دارد. مهم این است که بدون دعوا و فشار، به تدریج کودک را با غذاهای مختلف آشنا کنیم.
امروز در مامان من یک مقاله تحت عنوان کودک فقط شیر می‌خورد و غذا نمی‌خورد؛ چه کنیم؟ را می توانید مشاهده کنید.
چرا کودک فقط شیر می‌خورد و غذا نمی‌خورد؟
۱. شیر برای کودک راحت‌تر از غذا خوردن است
خوردن شیر برای کودک کاری ساده و آشناست. او نیاز ندارد زیاد بجود، با طعم‌های جدید کنار بیاید یا برای خوردن آن تلاش کند.
اما غذاهای جامد نیاز به مهارت‌هایی مثل جویدن، کنترل غذا در دهان و امتحان کردن مزه‌های جدید دارند. بعضی کودکان ترجیح می‌دهند همان چیزی را بخورند که برایشان راحت‌تر است.
۲. مصرف زیاد شیر اشتهای کودک را کم می‌کند
یکی از دلایل رایج غذا نخوردن کودک این است که مقدار زیادی شیر در طول روز دریافت می‌کند.
شیر می‌تواند کودک را سیر کند و باعث شود هنگام وعده اصلی احساس گرسنگی نداشته باشد. در نتیجه کودک به جای غذا، دوباره شیر می‌خواهد و این چرخه ادامه پیدا می‌کند.
به همین دلیل زمان‌بندی شیر خوردن و وعده‌های غذایی اهمیت زیادی دارد.
۳. کودک در مرحله استقلال قرار دارد
حدود یک تا سه سالگی، کودکان دوست دارند خودشان تصمیم بگیرند. غذا نخوردن گاهی راهی برای نشان دادن استقلال است.
ممکن است کودک بداند که با نخوردن غذا، توجه بیشتری دریافت می‌کند یا می‌تواند تصمیم بگیرد چه چیزی بخورد.
این رفتار همیشه به معنی بی‌اشتهایی واقعی نیست و بخشی از رشد طبیعی کودک است.
۴. طعم و بافت غذاها برای کودک ناآشناست
بعضی کودکان نسبت به بو، رنگ یا بافت غذا حساس‌تر هستند. ممکن است یک غذا را فقط به دلیل ظاهرش قبول نکنند.
کودک ممکن است برای پذیرفتن یک غذای جدید چندین بار نیاز داشته باشد آن را ببیند یا مقدار کمی از آن را امتحان کند.
پس اگر کودک یک بار غذایی را رد کرد، به این معنی نیست که آن غذا را برای همیشه دوست ندارد.
آیا شیر خوردن زیاد برای کودک ضرر دارد؟
شیر یک ماده غذایی ارزشمند است و می‌تواند بخشی از رژیم غذایی کودک باشد، اما اگر جای غذاهای اصلی را بگیرد، ممکن است تنوع غذایی کودک کم شود.
کودک برای رشد به مواد مختلفی نیاز دارد، از جمله:
پروتئین‌ها
- آهن
- ویتامین‌ها
- مواد معدنی
- فیبر
اگر کودک بیشتر انرژی روزانه خود را از شیر دریافت کند، ممکن است فرصت کمتری برای خوردن غذاهای متنوع داشته باشد.
همچنین مصرف بیش از حد شیر در بعضی کودکان می‌تواند با مشکلاتی مثل یبوست یا کاهش دریافت بعضی مواد مغذی همراه شود.
چطور کودک را به غذا خوردن علاقه‌مند کنیم؟
۱. شیر را نزدیک وعده غذایی ندهید
اگر کودک درست قبل از غذا شیر بخورد، احتمالاً گرسنه نخواهد بود.
بهتر است بین شیر و وعده‌های اصلی فاصله مناسبی وجود داشته باشد تا کودک فرصت پیدا کند احساس گرسنگی کند.
۲. غذا را بدون فشار ارائه دهید
یکی از اشتباهات رایج والدین این است که کودک را مجبور می‌کنند چند قاشق بیشتر غذا بخورد.
اصرار زیاد، تهدید یا دنبال کردن کودک با قاشق می‌تواند باعث شود کودک از غذا خوردن تجربه منفی پیدا کند.
بهتر است غذا را آماده کنید، در اختیار کودک قرار دهید و اجازه دهید خودش مقدار خوردنش را انتخاب کند.
۳. غذا خوردن را تبدیل به زمان آرامی کنید
کودک باید احساس کند زمان غذا خوردن یک تجربه خوشایند است، نه یک زمان پر از دعوا و نگرانی.
سعی کنید:
- هنگام غذا خوردن تلویزیون روشن نباشد.
- خانواده تا حد امکان کنار هم غذا بخورند.
- کودک در فضای آرام غذا بخورد.
۴. اجازه دهید کودک خودش غذا بخورد
بسیاری از کودکان دوست دارند با دست غذا را لمس کنند و خودشان امتحان کنند.
کثیف شدن کودک هنگام غذا خوردن بخشی از یادگیری اوست. این تجربه به او کمک می‌کند با غذاها راحت‌تر شود.
۵. غذاهای متنوع و کوچک ارائه دهید
به جای گذاشتن مقدار زیادی غذا در بشقاب کودک، مقدار کمی از چند نوع غذا قرار دهید.
مثلاً:
- چند تکه میوه
- کمی برنج یا نان
- مقدار کمی گوشت یا تخم مرغ
- سبزیجات نرم
وقتی حجم غذا زیاد باشد، ممکن است کودک از همان ابتدا مقاومت کند.
اگر کودک فقط شیر مادر می‌خواهد چه کنیم؟
بعضی کودکان بعد از یک سالگی همچنان علاقه زیادی به شیر مادر دارند. در این شرایط بهتر است شیر مادر به تدریج در کنار غذا قرار بگیرد، نه اینکه جایگزین تمام وعده‌های غذایی شود.
می‌توان ابتدا وعده‌های غذایی منظم ایجاد کرد و سپس زمان‌های شیر خوردن را مدیریت کرد.
هدف این نیست که کودک ناگهانی شیر را کنار بگذارد؛ بلکه باید به آرامی به غذاهای مختلف عادت کند.
کودک فقط شیر می‌خورد؛ چه زمانی نیاز به بررسی دارد؟
در بسیاری از موارد این رفتار یک مرحله گذراست، اما اگر شرایط زیر وجود دارد بهتر است موضوع با پزشک کودک بررسی شود:
کودک تقریباً هیچ غذای جامدی قبول نمی‌کند.
وزن‌گیری او مناسب نیست.
هنگام جویدن یا بلعیدن مشکل دارد.
نسبت به بیشتر غذاها واکنش شدید نشان می‌دهد.
بی‌حال است یا علائم دیگری دارد.
اشتباهاتی که بهتر است انجام ندهیم
برای حل مشکل غذا نخوردن کودک بهتر است از این کارها پرهیز کنیم:
- مجبور کردن کودک به خوردن
- مقایسه کردن او با کودکان دیگر
- دادن خوراکی‌های شیرین برای جبران غذا نخوردن
- تبدیل کردن غذا خوردن به جایزه و تنبیه
- آماده کردن چندین غذای جداگانه برای هر بار امتناع کودک
این رفتارها ممکن است باعث شود کودک بیشتر مقاومت کند.
سخن آخر
اینکه کودک فقط شیر می‌خورد و غذا نمی‌خورد، یکی از دغدغه‌های رایج والدین است، اما در بسیاری از موارد با صبر و ایجاد عادت‌های درست غذایی بهتر می‌شود. کودک باید به تدریج با غذاها آشنا شود و یاد بگیرد که غذا خوردن هم مثل هر مهارت دیگری نیاز به تمرین دارد.
به جای نگرانی و فشار آوردن، بهتر است محیطی آرام ایجاد کنیم، غذاهای متنوع در اختیار کودک قرار دهیم و اجازه بدهیم قدم‌به‌قدم رابطه خوبی با غذا پیدا کند.