شیردهی یکی از شیرین‌ترین تجربه‌های مادر و نوزاد است، اما گاهی درد نوک سینه می‌تواند این دوران را سخت و خسته‌کننده کند. بسیاری از مادران در روزهای اول شیردهی کمی حساسیت یا ناراحتی احساس می‌کنند، اما درد شدید، سوزش، ترک خوردگی یا زخم شدن نوک سینه معمولاً نشانه این است که مشکلی در روند شیردهی وجود دارد و باید علت آن پیدا شود.بیشتر مواقع درد نوک سینه به دلیل درست قرار نگرفتن نوزاد روی سینه و گرفتن نادرست نوک سینه ایجاد می‌شود. اصلاح وضعیت شیردهی می‌تواند در بسیاری از موارد درد را کمتر کند.
امروز در مامان من مطلبی علت درد نوک سینه هنگام شیردهی چیست؟ راه‌های کاهش درد و درمان زخم نوک سینه را می توانید مشاهده کنید.
چرا نوک سینه هنگام شیردهی درد می‌گیرد؟
۱. درست نگرفتن سینه توسط نوزاد
یکی از شایع‌ترین علت‌های درد نوک سینه این است که نوزاد فقط نوک سینه را می‌گیرد، نه بخش کافی از هاله اطراف آن را.
وقتی مکیدن نوزاد روی نوک سینه متمرکز باشد، فشار زیادی ایجاد می‌شود و ممکن است مادر هنگام هر بار شیر دادن احساس درد، سوزش یا کشیدگی داشته باشد.
نشانه‌های گرفتن نادرست سینه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- درد از ابتدای شروع شیردهی تا پایان آن ادامه دارد.
- نوک سینه بعد از شیر دادن صاف یا فشرده به نظر می‌رسد.
- هنگام شیر خوردن صدای مکیدن یا کلیک شنیده می‌شود.
- نوزاد مرتب سینه را رها می‌کند.
در حالت درست، دهان نوزاد باید باز باشد و بخش بیشتری از هاله سینه را در دهان بگیرد تا فشار اصلی روی نوک سینه نباشد.
۲. ترک خوردن یا زخم شدن نوک سینه
گاهی درد به دلیل ایجاد ترک، خراش یا زخم روی پوست نوک سینه است. این مشکل معمولاً بعد از چند بار شیردهی دردناک شدیدتر می‌شود.
عوامل ایجاد ترک نوک سینه:
- گرفتن اشتباه سینه توسط نوزاد
- جدا کردن ناگهانی نوزاد از سینه
- خشکی پوست
- استفاده زیاد از مواد شوینده یا صابون روی سینه
- فشار زیاد پمپ شیر
اگر نوک سینه ترک خورده باشد، ممکن است هنگام شیردهی سوزش زیادی احساس شود یا حتی مقدار کمی خون دیده شود.
۳. پر شدن بیش از حد سینه‌ها
در روزهای اول بعد از تولد، زمانی که شیر مادر بیشتر می‌شود، ممکن است سینه‌ها بیش از حد پر، سفت و دردناک شوند.
در این حالت، سفت شدن سینه می‌تواند باعث شود نوزاد نتواند به‌خوبی سینه را بگیرد و همین موضوع درد نوک سینه را بیشتر کند.
برای راحت‌تر شدن شیردهی، گاهی خارج کردن مقدار کمی شیر قبل از شیر دادن می‌تواند نرم‌تر شدن سینه و گرفتن بهتر آن توسط نوزاد را آسان‌تر کند.
۴. عفونت یا التهاب نوک سینه
گاهی درد نوک سینه به دلیل عفونت ایجاد می‌شود. در این حالت ممکن است مادر علاوه بر درد، علائم دیگری هم داشته باشد، مانند:
- قرمزی یا تغییر ظاهر پوست
- خارش
- احساس سوزش شدید
- درد مداوم حتی بین وعده‌های شیردهی
عفونت‌های قارچی یا باکتریایی می‌توانند باعث درد شوند و گاهی لازم است مادر و نوزاد هر دو بررسی شوند.
۵. کوتاهی زبان نوزاد
در بعضی نوزادان، محدودیت حرکت زبان باعث می‌شود گرفتن درست سینه سخت‌تر شود.
در این شرایط نوزاد ممکن است نتواند مکیدن مؤثری داشته باشد و مادر به دلیل فشار نامناسب روی نوک سینه احساس درد کند.
برای کاهش درد نوک سینه هنگام شیردهی چه کنیم؟
وضعیت شیردهی را اصلاح کنید
مهم‌ترین قدم، بررسی نحوه قرار گرفتن نوزاد روی سینه است.
هنگام شیر دادن:
- بدن نوزاد باید کاملاً به سمت مادر باشد.
- سر و بدن نوزاد در یک راستا قرار بگیرد.
- دهان نوزاد کاملاً باز شود.
- چانه نوزاد به سینه نزدیک باشد.
اگر از همان لحظه اول درد زیادی احساس می‌کنید، بهتر است نوزاد را آرام از سینه جدا کنید و دوباره تلاش کنید.
اجازه دهید نوک سینه بعد از شیر خوردن خشک شود
بعد از شیردهی می‌توانید چند قطره شیر خودتان را روی نوک سینه بگذارید و اجازه دهید در معرض هوا خشک شود.
شیر مادر حاوی ترکیباتی است که می‌تواند به محافظت از پوست کمک کند.
از شست‌وشوی زیاد نوک سینه خودداری کنید
شست‌وشوی زیاد با صابون می‌تواند چربی طبیعی پوست را از بین ببرد و خشکی و ترک را بیشتر کند.
برای تمیز کردن سینه معمولاً شست‌وشوی معمول هنگام حمام کافی است.
در صورت نیاز از پمادهای مخصوص استفاده کنید
برخی مادران برای ترک و خشکی نوک سینه از محصولات مخصوص دوران شیردهی استفاده می‌کنند. انتخاب محصول مناسب بهتر است با توجه به شرایط مادر انجام شود.
آیا باید به دلیل درد نوک سینه شیردهی را قطع کرد؟
در بیشتر موارد، درد نوک سینه به معنی نیاز به قطع شیردهی نیست. اگر علت اصلی مشکل پیدا و اصلاح شود، بسیاری از مادران می‌توانند دوباره شیردهی راحت‌تری داشته باشند.
قطع ناگهانی شیردهی ممکن است باعث کاهش تحریک تولید شیر شود، بنابراین بهتر است ابتدا علت درد بررسی و برطرف شود.
چه زمانی درد نوک سینه نیاز به بررسی دارد؟
اگر موارد زیر وجود دارد، بهتر است از پزشک، ماما یا مشاور شیردهی کمک گرفته شود:
- درد شدید و مداوم که بهتر نمی‌شود.
- ترک عمیق یا خونریزی نوک سینه.
- تب یا قرمزی و درد شدید در سینه.
- درد تیرکشنده یا سوزشی که بعد از شیر دادن هم ادامه دارد.
- نوزاد وزن‌گیری مناسبی ندارد یا هنگام شیر خوردن مشکل دارد.
سخن آخر
درد نوک سینه هنگام شیردهی یکی از مشکلات رایج مادران است، اما نباید آن را بخشی اجتناب‌ناپذیر از شیردهی دانست. در بیشتر موارد، اصلاح نحوه گرفتن سینه توسط نوزاد و توجه به مراقبت از پوست می‌تواند مشکل را کمتر کند. مادر نباید با درد شدید تنها بماند؛ پیدا کردن علت و کمک گرفتن در زمان مناسب می‌تواند تجربه شیردهی را دوباره شیرین کند.